Als een kind ernstige rekenproblemen heeft, dan kan het zijn dat er sprake is van een rekenstoornis (dyscalculie).  Wij kunnen een onderzoek uitvoeren om te beoordelen of het kind dyscalculie heeft. Natuurlijk gaat het er vooral om dat er een advies kan worden gegeven: wat moet er worden gedaan om het niveau toch te verhogen en om het kind met de rekenproblemen te leren omgaan.

Wat is dyscalculie

Dyscalculie is een rekenstoornis. Eenvoudig gezegd betekent dit: er zijn ernstige rekenproblemen zonder duidelijke oorzaak of aanleiding.

De DSM IV (een boek met de omschrijvingen van alle mogelijke stoornissen) geeft als criteria voor een rekenstoornis:

1. De rekenkundige begaafdheid ligt, gemeten met een individueel afgenomen gestandaardiseerde test, aanzienlijk onder het te verwachten niveau dat hoort bij de leeftijd, de gemeten intelligentie en de bij de leeftijd passende opleiding van betrokkene.
2. De stoornis van criterium A interfereert in significante mate met de schoolresultaten of de dagelijkse bezigheden waarvoor rekenen vereist is.
3. Indien een zintuiglijk defect aanwezig is, zijn de rekenproblemen ernstiger dan die welke hier gewoonlijk bij horen.

Dat betekent:

Het kind heeft een ernstige achterstand op het gebied van rekenen/wiskunde, die groter is dan je zou mogen verwachten als je naar andere prestaties kijkt, rekening houdend met een eventuele zintuiglijke handicap (horen, zien).
De rekenproblemen zorgen voor extra problemen op school en in het dagelijks leven.

Om te bepalen wanneer de achterstand ernstig is, houden specialisten hier meestal aan dat het kind moet horen tot de zwakste 10%, vergeleken met leeftijdgenoten.
Deze achterstand is  niet ontstaan doordat het onderwijs niet goed aansluit bij het kind en daardoor is er zelfs weinig tot geen vooruitgang te zien na goede extra hulp op school.

Het onderzoek bij Obalo

Wij kiezen er bij Obalo voor om een 'open onderzoek' te doen naar het rekenen van het kind. Dat betekent dat we het hele functioneren van het kind bekijken, op zoek naar verklaringen voor de rekenproblemen en naar aanwijzingen waarmee het kind geholpen zou kunnen worden. Wij volgen daarmee de aanbeveling van het Freudenthal Instituut:

Om te beginnen is 'open onderzoek' naar het handelen en mathematiseren van die leerling wenselijk. Met open onderzoek is bedoeld een onbevooroordeeld kijken
naar het gedrag van de leerling, niet vanuit een vaststaande theorie over dyscalculie, maar op basis van een vakdidactische theorie waarin noties zijn ontwikkeld
over hoe kinderen in principe wel rekenen-wiskunde leren.

In dit onderzoek worden leer- en denkprocessen geanalyseerd en wordt nagegaan wat de leerbaarheid van het kind is. Dat laatste wil zeggen dat wordt onderzocht
waartoe een kind met behulp van welke hints met welk materiaal in staat is.

Als op basis van procesanalyse zicht is verkregen op de problemen van een leerling en het niveau, kan vastgesteld worden welke hulp waarschijnlijk het meest
adequaat is en hoe die hulp gerealiseerd kan worden.

Lees meer op de site van het Freudenthal Instituut

We stellen vast wat de achterstand op verschillende rekenonderdelen is, we kijken naar het geheugen, de leermogelijkheden en de concentratie. We analyseren leer- en denkprocessen en stellen vast welke hulp voor dit kind het meest geschikt is. Ook kijken wij of de rekenproblemen mogelijk hun oorsprong vinden in een vorm van dyslexie, omdat dit nogal eens het geval is. De precieze inhoud van het dyscalculieonderzoek wordt vastgesteld nadat gegevens over het kind zijn geanalyseerd. Als er bijvoorbeeld geen enkele aanwijzing dat er problemen zijn met het geheugen, dan zullen we dat in eerste instantie niet onderzoeken. Als we hieraan (gaan) twijfelen, dan zullen we dat wel doen. Zo kunnen we het beste onderzoeken waar de problemen precies zitten en hoe het kind het best heholpen kan worden in zijn of haar rekenontwikkeling.

Als er sprake is van een rekenstoornis, zal de diagnose in het verslag worden beschreven. In het geval van (mogelijke) leerstoornissen zoals dyscalculie, werken wij samen met dr. H.B. Meulenkamp (o.a. GZ-psycholoog BIG).

Dyscalculieverklaring

Op de meeste scholen wordt een dyscalculieverklaring niet als een officieel document geaccepteerd. Dat komt, doordat er nog geen omschrijving bestaat waar alle specialisten het over eens zijn. Een verklaring leidt meestal niet tot speciale aanpassingen, zoals dat bij dyslexie wel het geval is. Het is per school verschillend hoe hiermee wordt omgegaan.